Je botten voelen misschien hard en onveranderlijk aan, maar ze bestaan eigenlijk uit levend weefsel dat constant vernieuwd wordt. Gedurende je leven wordt oud bot afgebroken en nieuw bot gevormd. Voeding, lichaamsbeweging, hormonen, leeftijd, medicijnen en leefgewoonten kunnen dit proces allemaal beïnvloeden.
Calcium en vitamine D krijgen vaak de aandacht als het over botgezondheid gaat, maar ze vormen slechts een deel van het geheel. Eiwitten, magnesium, fosfor, vitamine K, de totale calorie-inname, lichaamsbeweging, roken, alcoholgebruik en hormonale gezondheid spelen ook een rol.
Dit vindt u misschien ook leuk
Wat je drinkt, kan ook van invloed zijn op het bredere voedingsplaatje. Sommige dranken bevatten calcium, vitamine D, eiwitten of andere nuttige voedingsstoffen. Andere bevatten grote hoeveelheden toegevoegde suiker, cafeïne of alcohol, terwijl ze relatief weinig voedingswaarde bieden.
Dat betekent niet dat het drinken van één frisdrank, kop koffie, energiedrankje, alcoholische drank of glas vruchtensap je botten ineens zal verzwakken. Botverlies kan vele oorzaken hebben en individuele voedingsmiddelen en dranken moeten worden beschouwd als onderdeel van een algeheel voedingspatroon.
De nuttigere vraag is of bepaalde dranken vaak genoeg worden geconsumeerd om voedingsmiddelen en dranken te vervangen die anders zouden bijdragen aan het voldoen aan de voedingsbehoeften.
Hier zijn vijf drankcategorieën die de moeite waard zijn om in de gaten te houden als het gaat om de gezondheid van je botten op de lange termijn.
1. Suikerhoudende frisdranken en cola
Frisdranken worden vaak genoemd in discussies over botgezondheid, met name cola. De relatie is echter complexer dan de populaire bewering dat koolzuur op de een of andere manier calcium uit de botten “oplost”.
Koolzuur op zich wordt over het algemeen niet als het belangrijkste probleem beschouwd. Gewoon koolzuurhoudend water, bijvoorbeeld, moet niet automatisch in dezelfde categorie worden geplaatst als met suiker gezoete cola.
Een mogelijk probleem is verdringing. Iemand die dagelijks meerdere frisdranken drinkt, drinkt mogelijk minder melk, verrijkte plantaardige dranken of andere voedzame dranken en krijgt daardoor mogelijk minder calcium, vitamine D, eiwitten en andere voedingsstoffen binnen.
Dit is met name relevant wanneer de rest van het dieet al weinig calcium bevat.
En hoe zit het met fosforzuur?
Veel coladranken bevatten fosforzuur, dat soms verantwoordelijk wordt gehouden voor de verzwakking van botten.
Fosfor is een essentieel mineraal en komt van nature voor in het menselijk lichaam, ook in de botten. Het zou daarom misleidend zijn om te beweren dat elke bron van fosfor schadelijk is.
Onderzoekers hebben de verbanden tussen colaconsumptie en botdichtheid onderzocht, maar voeding, cafeïne-inname, calciumconsumptie, leeftijd, lichamelijke activiteit en andere leefstijlfactoren kunnen de interpretatie van dit verband bemoeilijken.
De veiligste conclusie is niet dat af en toe een cola “calcium uit je skelet onttrekt”, maar dat het routinematig kiezen voor voedingsarme suikerhoudende dranken in plaats van calciumrijke voedingsmiddelen en dranken kan bijdragen aan een voedingspatroon dat minder bevorderlijk is voor de botgezondheid.
Toegevoegde suiker is ook om andere redenen belangrijk.
Gewone frisdranken kunnen aanzienlijke hoeveelheden toegevoegde suiker bevatten.
Een hoge consumptie van suikerhoudende dranken wordt in verband gebracht met diverse bredere gezondheidsproblemen, en deze dranken kunnen een aanzienlijk aantal calorieën bevatten zonder de vezels en het verzadigingsgevoel van volwaardige voedingsmiddelen te bieden.
Wat de botgezondheid betreft, is het grootste praktische probleem wellicht opnieuw wat die dranken vervangen.
Een tiener bijvoorbeeld, bouwt botten op tijdens een belangrijke ontwikkelingsfase. Als frisdranken routinematig calciumrijke dranken en voedzame maaltijden vervangen, kan het moeilijker worden om voldoende calcium en vitamine D binnen te krijgen.
Zijn light frisdranken beter voor de botten?
Light frisdranken bevatten geen of nauwelijks toegevoegde suiker, maar dat maakt ze nog geen drank die goed is voor de botten.
Ze bevatten over het algemeen niet het calcium, de eiwitten en de vitamine D die wel in sommige andere dranken te vinden zijn.
Voor iemand die minder toegevoegde suiker wil consumeren, kan het vervangen van gewone frisdrank door een suikervrije variant de suikerinname verminderen. Maar water, melk (indien van toepassing) of een verrijkt plantaardig alternatief kunnen een andere voedingswaarde hebben.
En hoe zit het met bruisend water?
Gewoon bruisend water moet niet automatisch verward worden met cola.
De aanwezigheid van bubbels alleen maakt een drankje niet schadelijk voor de botten. Ongezoet bruiswater kan een nuttig alternatief zijn voor mensen die van koolzuur houden, maar minder suikerhoudende frisdranken willen drinken.
De algehele samenstelling van de ingrediënten en het voedingspatroon zijn veel belangrijker dan de bubbels zelf.
Frisdranken worden vaak als eerste aangewezen als boosdoener, maar de volgende drank is een veel complexere kwestie, omdat matig en overmatig gebruik zeer verschillende gevolgen kunnen hebben.
